“Maksim” şu demek:
- Özdeyiş / vecize: Kısa, çarpıcı ve genellenebilir öğüt ya da ilke. (“Dürüstlük en iyi siyasettir.” gibi.)
- Felsefede (özellikle Kant): Kişinin eylemine yön veren öznel ilke; “ben böyle durumlarda şöyle davranırım” kuralı. Bu tür maksimler Kant’ın kategorik imperatifine göre sınanır.
- Köken: Fransızca maxime ← Latince maxima (regula) “en büyük/baş ilke”.
Benzer kavramlarla farkı
- Atasözü: Halkın ortak deneyiminden doğar; anonimdir.
- Aforizma: Özlü, çoğu kez paradoksal bir saptama; kişisel üslup daha baskındır.
- Deyim: Kalıplaşmış söz, ilke bildirmek zorunda değildir.
İki örnek maksim:
- “Söz verirsem tutarım.”
- “Yarar sağlamıyorsa yalan söylemem.” (Kantçı bağlamda evrenselleştirme testine sokulabilir.)
