Aslında gözyaşının tek sebebi “üzüntü” değildir; birkaç farklı mekanizması vardır:
-
Refleks gözyaşı:
Vücudun savunma mekanizmasıdır. Soğan doğrarken, duman-solvent kokusu alındığında veya gözümüze toz kaçtığında nasıl gözyaşı geliyorsa, ağrı da sinir sistemini uyarır. Beyinden gözyaşı bezlerine (lakrimal bezlere) bir sinyal gönderilir ve göz yaşarmaya başlar. Amaç, gözü korumak ve sinirsel yükü boşaltmaktır. -
Duygusal gözyaşı:
Canımız yandığında sadece fiziksel bir sinyal değil, aynı zamanda beyinde limbik sistem (özellikle amigdala ve hipotalamus) devreye girer. Buradaki yoğun duygusal ve ağrıya bağlı stres, otonom sinir sistemi üzerinden gözyaşı bezlerini uyarır. -
Biyokimyasal tarafı:
Araştırmalar, duygusal gözyaşlarının refleks gözyaşına kıyasla daha fazla stres hormonu (kortizol) ve ağrı azaltıcı doğal kimyasallar (endorfin benzeri maddeler) içerdiğini göstermiştir. Yani ağlayarak aslında beden bir tür rahatlama ve dengeleme mekanizması çalıştırır.
Canımız yandığında gözyaşı gelmesi hem sinir sisteminin otomatik refleksi hem de stres boşaltma yoludur. Beden, bu yolla hem gözü korur hem de psikolojik/bedensel yükü azaltmaya çalışır.
